आजको समाचार सारांश: २०८३ कात्तिक १९ (Daily News Summary 5 Nov 2026)
२०८३ कात्तिक १९ का मुख्य समाचार: WTO को व्यापार नीति समीक्षा, भारतीय कम्पनीका ४,७०० मेगावाटका आयोजना, मिस्रीसँगको वार्ता र मधेश सरकार।
Daily news summary 5 Nov 2026: २०८३ कात्तिक १९ का लोकसेवाका लागि महत्त्वपूर्ण समाचार, छोटकरीमा। हरेक समाचारको स्रोत लिङ्क छ; परीक्षामा सोधिन सक्ने तथ्य मूल स्रोतबाटै पक्का गर्नुहोस्। यो दैनिक सारांश हप्ताको साप्ताहिक समसामयिक मा पनि समेटिन्छ।
यो सारांश कसरी प्रयोग गर्ने: हरेक समाचारबाट एउटा तथ्य (मिति, संख्या, निकाय वा व्यक्ति) छोटो नोटमा टिप्नुहोस् र हप्ताको अन्त्यमा दोहोर्याउनुहोस्। समसामयिक प्रश्न प्रायः यस्तै तथ्यबाट बन्छन्, तर परीक्षाअघि मूल स्रोतबाट तथ्य फेरि जाँच्नुहोस्।
Daily news summary 5 Nov 2026: मुख्य समाचार
WTO को व्यापार नीति समीक्षा: उत्पादन क्षेत्र कमजोर, निर्यात भारतमा केन्द्रित
विश्व व्यापार संगठनको सचिवालयले नेपालको व्यापार नीति समीक्षा (Trade Policy Review) मा उत्पादन क्षेत्रले कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा ४.९ प्रतिशत मात्र योगदान दिएको र वस्तु निर्यातको करिब ६८ प्रतिशत भारत जाने उल्लेख गरेको छ। विप्रेषण कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको २५.३ प्रतिशत र वस्तु व्यापार घाटा २४.३ प्रतिशत छ।
परीक्षामा किन महत्त्वपूर्ण: विश्व व्यापार संगठन, व्यापार घाटा र विप्रेषणका तथ्याङ्क अर्थतन्त्र एकाइमा सोधिन्छन्।
स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट
भारतीय कम्पनीसँग नेपालका ४,७०० मेगावाटका जलविद्युत आयोजना, निर्माणमा एउटा मात्र
भारतीय कम्पनीहरूले नेपालमा अरुण-३ (९०० मेगावाट), अरुण-४, तल्लो अरुण, माथिल्लो कर्णाली, पश्चिम सेती, सेती नदी-६ र फुकोट कर्णाली गरी करिब ४,७०० मेगावाटका सात आयोजना लिएका छन्। तीमध्ये अरुण-३ मात्र निर्माणाधीन छ; यसको विद्युत उत्पादनतर्फको काम ७७.५ प्रतिशत सकिएको र सम्पन्न गर्ने संशोधित समयसीमा सन् २०२८ को मार्च मध्य छ।
परीक्षामा किन महत्त्वपूर्ण: जलविद्युत आयोजना र ऊर्जा सहकार्य भूगोल र अर्थतन्त्र दुवैमा सोधिन्छन्।
स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट
मिस्रीसँगको वार्ता: पुनर्निर्माणका लागि नेपालले दुई अर्ब डलरभन्दा बढी सहयोग माग्यो
काठमाडौं भ्रमणमा भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीले अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठलगायतसँग भेटे। नेपालले बाढी पुनर्निर्माणका लागि १ अर्ब डलरको ऋण सुविधासहित दुई अर्ब डलरभन्दा बढी सहयोग मागेको छ। प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण नोभेम्बर २२–२५ मा हुने सम्भावना छ, तर मिति आधिकारिक रूपमा घोषणा भएको छैन।
परीक्षामा किन महत्त्वपूर्ण: उच्चस्तरीय भ्रमणको तयारी र सहयोगका विषय अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका प्रश्न बन्छन्।
स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट
मधेश प्रदेश सरकार बचाउन कांग्रेसको प्रयास, १०४ सदस्यीय सभामा बहुमतका लागि ५३ मत
एमालेले असोज ३० (अक्टोबर १६) मा समर्थन फिर्ता लिई चार मन्त्री फिर्ता बोलाएपछि कांग्रेस नेतृत्वको मधेश सरकारका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिनुपर्ने भएको छ। १०४ सदस्यीय प्रदेशसभामा बहुमतका लागि ५३ मत चाहिन्छ; सभामा जसपा नेपाल २८, एमाले २४, कांग्रेस २२, नेकपा १५ र जनमत १२ सिटमा छन्।
परीक्षामा किन महत्त्वपूर्ण: प्रदेश सरकार, विश्वासको मत र प्रदेशसभाको संरचना संघीयताका प्रश्नमा आउँछन्।
स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट
अभ्यास प्रश्न (MCQ)
१. WTO को व्यापार नीति समीक्षाअनुसार नेपालको वस्तु निर्यातको करिब कति प्रतिशत भारत जान्छ?
(क) ४५% (ख) ५५% (ग) ६८% (घ) ८०%
उत्तर: (ग) ६८% — WTO ले करिब ६८ प्रतिशत निर्यात भारत जाने उल्लेख गरेको छ।
२. भारतीय कम्पनीका नेपालमा रहेका जलविद्युत आयोजनामध्ये निर्माणाधीन कुन हो?
(क) पश्चिम सेती (ख) अरुण-३ (ग) फुकोट कर्णाली (घ) तल्लो अरुण
उत्तर: (ख) अरुण-३ — सात आयोजनामध्ये अरुण-३ (९०० मेगावाट) मात्र निर्माणाधीन छ।
३. मधेश प्रदेशसभामा सरकार बनाउन बहुमतका लागि कति मत चाहिन्छ?
(क) ५२ (ख) ५३ (ग) ५५ (घ) ६९
उत्तर: (ख) ५३ — १०४ सदस्यीय सभामा बहुमत ५३ हो।
थप पढ्नुहोस्: सबै समसामयिक · Current Affairs साप्ताहिक कोर्स · समसामयिक घटना कसरी पढ्ने · दिपा एकेडेमीका सुविधा
Summary in English
Daily news summary for 5 November 2026: the day's news that matters for Lok Sewa exams (WTO trade policy review, Indian-held hydropower, the Indian foreign secretary's talks, Madhesh government), each with its source and why it matters, plus practice MCQs.
स्रोत
- WTO flags Nepal's weak manufacturing base and narrow export markets, द काठमाडौं पोस्ट (2026-11-05)
- India secures 4,700MW in Nepal, but little progress on projects, द काठमाडौं पोस्ट (2026-11-05)
- In Kathmandu, Misri discusses potential agenda for PM Shah's India visit, द काठमाडौं पोस्ट (2026-11-05)
- Thapa seeks Oli's support to save Congress-led Madhesh government, द काठमाडौं पोस्ट (2026-11-05)
यो विषय पढ्न
Current Affairs साप्ताहिक: समसामयिक घटनाक्रम
हरेक हप्ता नयाँ Current Affairs Note र Monthly Quiz — नासु र खरिदार दुवैका लागि।
Dipa App मा पढ्नुहोस्
कोर्स किन्ने, Live Class हेर्ने र दैनिक अभ्यास गर्ने काम एपबाट हुन्छ। भुक्तानी एपभित्रै eSewa बाट गर्न सकिन्छ।
लेखक
दिपा एकेडेमी सम्पादकीय टोली
दिपा एकेडेमीका लेख यो टोलीले तयार गर्छ र लोक सेवा आयोगका आधिकारिक पाठ्यक्रम, सूचना र कानुनसँग भिडाएर मात्र प्रकाशित गर्छ।
यो पनि पढ्नुहोस्
साप्ताहिक समसामयिक: भारत भ्रमण, निर्वाचन परामर्श र नयाँ नीति (Current Affairs Week 47 2026)
२०८३ मंसिर ५साप्ताहिक समसामयिक: नयाँ न्यायाधीश, COP-31 र बिमा KYC (Current Affairs Week 46 2026)
२०८३ मंसिर ५साप्ताहिक समसामयिक: पर्यटन, अर्थतन्त्र र भारत सम्बन्ध (Current Affairs Week 45 2026)
२०८३ कात्तिक २५