फारम र योग्यता खरिदार + नासु

लोकसेवा उमेर हद: कति वर्षसम्म दरखास्त दिन पाइन्छ र उमेर कसरी गनिन्छ? (Loksewa Age Limit)

लोकसेवा गाइड: लोकसेवा उमेर हद: कति वर्षसम्म दरखास्त दिन पाइन्छ र उमेर कसरी गनिन्छ? (Loksewa Age Limit)

लोक सेवा आयोगका विज्ञापनमा उमेर हद कसरी लेखिन्छ, कुन मितिसम्मको उमेर गनिन्छ, शाखा अधिकृतको पछिल्लो विज्ञापनमा के छ, खरिदार र नासुको उमेर हद कहाँ हेर्ने, र संसदमा दर्ता भएको संघीय निजामती सेवा विधेयकले के प्रस्ताव गरेको छ।

लोकसेवाको तयारी सुरु गर्नुअघि सबैभन्दा पहिले सोधिने प्रश्न हो: "मेरो उमेरले भ्याउँछ कि भ्याउँदैन?" Loksewa age limit हरेक पद र सेवाको विज्ञापनमा लेखिएको हुन्छ, र उमेर कुन मितिसम्म गनिने हो भन्ने पनि विज्ञापनमै तोकिन्छ। एक दिनको फरकले पनि दरखास्त अयोग्य हुन सक्ने भएकाले यो कुरा ध्यानले बुझ्नुपर्छ। यो लेखमा विज्ञापनमा उमेर हद कसरी लेखिन्छ, पछिल्लो विज्ञापनमा के छ, खरिदार र नासुको उमेर हद कहाँ हेर्ने र आफ्नो उमेर कसरी निकाल्ने भन्ने छ।

Loksewa age limit: विज्ञापनमा कसरी लेखिन्छ?

लोक सेवा आयोगले हरेक विज्ञापनमा "उम्मेदवारको उमेरको हद" छुट्टै शीर्षकमा लेख्छ। त्यसमा तीन कुरा हुन्छन्: न्यूनतम उमेर, माथिल्लो उमेर र उमेर गणना गर्ने मिति। उदाहरणका लागि, आयोगले २०८३ कात्तिक २५ मा प्रकाशित गरेको शाखा अधिकृत वा सो सरहको विज्ञापन मा यस्तो लेखिएको छ:

शाखा अधिकृत विज्ञापन: उमेर हदशाखा अधिकृत वा सो सरहको विज्ञापन (२०८३/७/२५) को उमेर हद र आयोगको ६७औँ वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार दरखास्त दिनेको औसत उमेर (स्रोत: लोक सेवा आयोग)२१–३५वर्ष: निजामती सेवा (शाखाअधिकृत)४०वर्षसम्म: महिला र अपाङ्गताभएका२१–४५वर्ष: स्वास्थ्य सेवा२७वर्ष: दरखास्त दिनेको औसत उमेर
शाखा अधिकृत वा सो सरहको विज्ञापन (२०८३/७/२५) को उमेर हद र आयोगको ६७औँ वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार दरखास्त दिनेको औसत उमेर (स्रोत: लोक सेवा आयोग) पूरा आकारमा हेर्नुहोस्
  • निजामती सेवा र मानव अधिकार सेवाका पद: २०८३ मंसिर १५ सम्म २१ वर्ष उमेर पूरा भई ३५ वर्ष ननाघेको।
  • महिला र अपाङ्गता भएका उम्मेदवार: ४० वर्ष ननाघेको।
  • नेपाल स्वास्थ्य सेवाका पद: २१ वर्ष पूरा भई ४५ वर्ष ननाघेको।
  • बहालवाला कर्मचारी: निजामती सेवा ऐन, २०४९ र स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०५३ का सम्बन्धित दफाबमोजिम छुट्टै व्यवस्था।

यहाँ "२०८३ मंसिर १५" भनेको यस विज्ञापनमा साधारण दस्तुरसहित दरखास्त दिने अन्तिम मिति हो। अर्थात् उमेर दरखास्त दिएको दिनको होइन, विज्ञापनले तोकेको मितिको गनिन्छ। विज्ञापनको अर्को सर्तले स्पष्ट गरेको छ: दोब्बर दस्तुरको म्यादलाई उमेर, शैक्षिक योग्यता, अनुभव र अन्य योग्यताको प्रयोजनका लागि गनिँदैन।

यो विज्ञापन राजपत्राङ्कित तृतीय श्रेणीका पदको हो, खरिदार र नासुको होइन। यसलाई विज्ञापनमा उमेर हद कसरी लेखिन्छ भन्ने बुझ्न उदाहरणका रूपमा मात्र हेर्नुहोस्। विस्तृत समाचार शाखा अधिकृत विज्ञापन २०८३ मा छ।

खरिदार र नायब सुब्बाको उमेर हद कहाँ हेर्ने?

खरिदार (राजपत्र अनङ्कित द्वितीय श्रेणी) र नायब सुब्बा (राजपत्र अनङ्कित प्रथम श्रेणी) को उमेर हद तिनकै विज्ञापनमा लेखिन्छ। आयोगको वार्षिक कार्यतालिकाअनुसार:

  • नायब सुब्बाको विज्ञापन: मंसिरको अन्तिम बुधबार (२०८३ मंसिर २३)।
  • खरिदारको विज्ञापन: पुसको अन्तिम बुधबार (२०८३ पुस २९)।

विज्ञापन आएपछि "उम्मेदवारको उमेरको हद" शीर्षक र उमेर गणना गर्ने मिति पहिले हेर्नुहोस्। हामी विज्ञापन आउनासाथ मुख्य बुँदासहित नायब सुब्बा विज्ञापन २०८३ र खरिदार विज्ञापन २०८३ अद्यावधिक गर्छौँ। विज्ञापन आउनुअघि अरू स्रोतमा देखिएका अङ्कमा भर नपर्नुहोस्।

संघीय निजामती सेवा विधेयकले के प्रस्ताव गरेको छ?

संघीय निजामती सेवा विधेयक र उमेरसंसदमा दर्ता भएको संघीय निजामती सेवा विधेयकका उमेरसम्बन्धी प्रस्ताव (स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट, २०२६ अक्टोबर १) र उम्मेदवारका लागि सुझावविधेयकको प्रस्ताव (२०२६ अक्टोबर)राजपत्र अनङ्कित पद: कम्तीमा १८वर्षराजपत्राङ्कित पद: कम्तीमा २१ वर्षमाथिल्लो हद: पुरुष ३५, महिला४० नै कायमअनिवार्य अवकाश: ५८ बाट ६०वर्षअहिले के गर्ने?विधेयक पारित भएको छैनआफ्नो पदको विज्ञापन नै अन्तिमआधारउमेर गणनाको मिति विज्ञापनमाहेर्नेदोब्बर दस्तुरको म्याद उमेरमानगनिने
संसदमा दर्ता भएको संघीय निजामती सेवा विधेयकका उमेरसम्बन्धी प्रस्ताव (स्रोत: द काठमाडौं पोस्ट, २०२६ अक्टोबर १) र उम्मेदवारका लागि सुझाव पूरा आकारमा हेर्नुहोस्

द काठमाडौं पोस्टको २०२६ अक्टोबर १ को रिपोर्ट अनुसार संसदमा दर्ता भएको संघीय निजामती सेवा विधेयकले राजपत्र अनङ्कित पदमा दरखास्त दिन कम्तीमा १८ वर्ष र राजपत्राङ्कित पदमा कम्तीमा २१ वर्ष उमेर तोक्ने, र माथिल्लो उमेर हद पुरुषका लागि ३५ र महिलाका लागि ४० नै कायम राख्ने प्रस्ताव गरेको छ। विधेयकले अनिवार्य अवकाशको उमेर ५८ बाट ६० बनाउने प्रस्ताव पनि गरेको छ।

यो विधेयक हो, कानुन होइन। संसदबाट पारित भई लागू नभएसम्म पुरानै कानुन र आयोगका विज्ञापन नै आधार हुन्। विधेयकको प्रगति हाम्रो दैनिक समाचार सारांश मा पछ्याउन सकिन्छ।

आफ्नो उमेर कसरी निकाल्ने?

उमेर विक्रम संवत्मा गनिन्छ, त्यसैले जन्ममिति वि.सं. मा हुनुपर्छ। नागरिकतामा लेखिएको जन्ममिति आधार मान्नुहोस्।

उदाहरण: जन्ममिति २०५० वैशाख १० र उमेर गणनाको मिति २०८३ मंसिर १५ भए:

  • २०५० वैशाख १० देखि २०८३ वैशाख १० सम्म: ३३ वर्ष
  • २०८३ वैशाख १० देखि मंसिर १० सम्म: ७ महिना
  • मंसिर १० देखि १५ सम्म: ५ दिन

अर्थात् ३३ वर्ष ७ महिना ५ दिन। यो उमेर "२१ वर्ष पूरा भई ३५ वर्ष ननाघेको" सर्तभित्र पर्छ।

जन्ममिति ईस्वी संवत्मा मात्र थाहा छ भने पहिले नेपाली मिति रूपान्तरण मा वि.सं. मा बदल्नुहोस्। त्यसपछि उमेर गणना टुल मा जन्ममिति र विज्ञापनको मिति राखेर उमेर हेर्नुहोस्। सीमानामा पर्ने (जस्तै ३५ वर्ष पूरा हुन केही दिन बाँकी) अवस्थामा विज्ञापनको भाषा फेरि पढ्नुहोस् वा आयोगमा सोध्नुहोस्।

उमेरबारे धेरैले गर्ने गल्ती

  • दरखास्त दिएको दिनको उमेर गन्नु: उमेर विज्ञापनले तोकेको मितिको गनिन्छ।
  • दोब्बर दस्तुरको म्याद गन्नु: पछिल्लो विज्ञापनअनुसार यो म्याद उमेरका लागि गनिँदैन।
  • अर्को पदको विज्ञापन हेर्नु: शाखा अधिकृतको उमेर हद खरिदारमा लागू हुन्छ भन्ने सोच्नु।
  • ईस्वी र वि.सं. मिसाउनु: ईस्वी जन्ममितिबाट सिधै वि.सं. मितिसम्म गन्दा गल्ती हुन्छ।
  • "ननाघेको" को अर्थ नबुझ्नु: सीमानामा पर्दा विज्ञापनको भाषा र आयोगको व्याख्या नै अन्तिम हुन्छ।

उमेर र तयारीको समय

आयोगको ६७औँ वार्षिक प्रतिवेदन अनुसार आ.व. २०८२/८३ मा दरखास्त दिनेको औसत उमेर २७ वर्ष र सिफारिस हुनेको औसत उमेर २८ वर्ष थियो। यसले देखाउँछ कि धेरैजसो उम्मेदवारले एकभन्दा बढी प्रयासमा सफलता पाउँछन्। माथिल्लो उमेर हद नजिक हुनुहुन्छ भने हरेक विज्ञापनलाई गम्भीर अवसर मान्नुहोस् र खरिदार र नासु दुवैको तयारी सँगै गर्नुहोस्, किनकि दुवैको प्रथम पत्रको ठूलो भाग साझा छ।

जागिर गर्दै तयारी गर्दै हुनुहुन्छ भने समय मिलाउने तरिका जागिर गर्दै लोकसेवा तयारी मा छ। तयारी कहाँबाट सुरु गर्ने थाहा छैन भने लोकसेवा Free Starter निःशुल्क छ; Dipa App मा के-के पाइन्छ भन्ने हामी के दिन्छौं मा हेर्नुहोस्।

दरखास्त दिनुअघि चेकलिस्ट

  1. विज्ञापनको उमेर हद र गणना मिति पढ्ने।
  2. नागरिकताको जन्ममिति वि.सं. मा पक्का गर्ने।
  3. उमेर गणना टुलमा उमेर निकाल्ने।
  4. महिला वा अपाङ्गता भएका उम्मेदवारका लागि फरक हद छ कि हेर्ने।
  5. शैक्षिक योग्यता र अन्य सर्त पनि सोही मितिसम्म पुगेको हुनुपर्ने कुरा जाँच्ने।

दरखास्त दिने पूरा प्रक्रिया लोकसेवा अनलाइन फारम गाइड मा छ।

उमेर गणनाका थप उदाहरण

गणना मिति २०८३ मंसिर १५ मानेर:

  1. जन्ममिति २०६२ पुस २०: २०८३ पुस २० मा मात्र २१ वर्ष पूरा हुन्छ, मंसिर १५ मा २० वर्ष १० महिना २५ दिन। "२१ वर्ष पूरा भएको" सर्त पुग्दैन।
  2. जन्ममिति २०४८ फागुन ५: मंसिर १५ मा ३४ वर्ष ९ महिना १० दिन। ३५ ननाघेको सर्तभित्र।
  3. जन्ममिति २०४३ असार १: मंसिर १५ मा ४० वर्ष ५ महिना १४ दिन। पुरुषका लागि ३५ र महिलाका लागि ४० दुवै नाघेको।

यी उदाहरणले देखाउँछन् कि महिना र दिनसम्म गन्नुपर्छ, वर्ष मात्र होइन। विक्रम संवत्का महिनामा दिनको संख्या वर्षैपिच्छे फरक हुन सक्ने भएकाले सीमानामा पर्दा उमेर गणना टुल ले मात्र पक्का गर्नुहोस्।

संघीय र प्रदेश लोक सेवा आयोग

यो लेख संघीय लोक सेवा आयोगका विज्ञापनबारे हो। प्रदेश लोक सेवा आयोगले पनि आफ्नै विज्ञापन निकाल्छन्, र तिनका उमेर हद, दस्तुर र म्याद आफ्नै विज्ञापनमा लेखिन्छन्। प्रदेशको विज्ञापनमा दरखास्त दिँदा त्यसैको सर्त पढ्नुहोस्; संघीय विज्ञापनको उमेर हद त्यहाँ स्वतः लागू हुन्छ भन्ने नठान्नुहोस्। त्यस्तै, संगठित संस्थाका परीक्षा (जस्तै सुरक्षा निकाय र संस्थानका पद) को विज्ञापन र उमेर हद पनि आ-आफ्नै हुन्छन्। एउटै व्यक्ति धेरै आयोग वा संस्थाका परीक्षामा सहभागी हुन सक्ने भएकाले हरेक विज्ञापनको उमेर गणना मिति छुट्टै टिपेर राख्नुहोस्।

निष्कर्ष

उमेर हदको अन्तिम आधार सधैँ आफ्नो पदको विज्ञापन हो। विज्ञापनले तोकेको मितिमा आफ्नो उमेर वि.सं. मा निकाल्नुहोस्, दोब्बर दस्तुरको म्यादमा भर नपर्नुहोस्, र विधेयकका प्रस्तावलाई कानुन नठान्नुहोस्। खरिदार र नासुको विज्ञापन आउनासाथ हामी उमेर हदसहितका मुख्य बुँदा यही साइटमा राख्नेछौँ।

Summary in English

How the Loksewa age limit works: the PSC advertisement states the limit and the date on which age is counted (the last day for applying with the normal fee; the double-fee period does not count). The latest Section Officer advertisement (2083/7/25) sets 21 to 35 years, 40 for women and candidates with disabilities, and 21 to 45 for health service posts. Kharidar and Nayab Subba limits will be in their own advertisements. The post also summarises what the federal civil service bill registered in Parliament in October 2026 proposes, and shows how to calculate your age in Bikram Sambat.

धेरै सोधिने प्रश्न

लोकसेवामा उमेर कुन मितिसम्मको गनिन्छ?

विज्ञापनमा तोकिएको मितिसम्मको, जुन प्रायः साधारण दस्तुरमा दरखास्त दिने अन्तिम मिति हुन्छ। शाखा अधिकृतको पछिल्लो विज्ञापनमा दोब्बर दस्तुरको म्याद उमेर, शैक्षिक योग्यता र अनुभवको प्रयोजनका लागि गनिँदैन भनिएको छ।

शाखा अधिकृतको उमेर हद कति छ?

२०८३ कात्तिक २५ को विज्ञापनअनुसार निजामती र मानव अधिकार सेवाका पदमा २१ वर्ष पूरा भई ३५ वर्ष ननाघेको, महिला र अपाङ्गता भएका उम्मेदवारका लागि ४० वर्ष ननाघेको, र स्वास्थ्य सेवाका पदमा २१ देखि ४५ वर्ष।

खरिदार र नासुको उमेर हद कहाँ हेर्ने?

आयोगले प्रकाशित गर्ने खरिदार र नायब सुब्बाका विज्ञापनमा। आयोगको वार्षिक कार्यतालिकाअनुसार नायब सुब्बाको विज्ञापन मंसिरको अन्तिम बुधबार र खरिदारको पुसको अन्तिम बुधबार प्रकाशित हुने कार्यक्रम छ।

स्रोत

यो विषय पढ्न

Dipa App मा पढ्नुहोस्

कोर्स किन्ने, Live Class हेर्ने र दैनिक अभ्यास गर्ने काम एपबाट हुन्छ। भुक्तानी एपभित्रै eSewa बाट गर्न सकिन्छ।

लेखक

दिपा एकेडेमी सम्पादकीय टोली

दिपा एकेडेमीका लेख यो टोलीले तयार गर्छ र लोक सेवा आयोगका आधिकारिक पाठ्यक्रम, सूचना र कानुनसँग भिडाएर मात्र प्रकाशित गर्छ।

यो पनि पढ्नुहोस्